Przejdź do treści

Podsumowanie akcji ważenia plecaków/tornistrów uczniowskich w 2018 r

Podsumowanie akcji ważenia plecaków/tornistrów uczniowskich w 2018 r

Problem nadmiernie ciężkich tornistrów szkolnych od lat pozostaje nierozwiązany. Efektem mogą być zaburzenia prawidłowego rozwoju kręgosłupa dziecka, co może prowadzić do wad postawy ciała np. skrzywienia bocznego czyli skoliozy. Zbyt duży ciężar tornistra wpływa negatywnie również na stawy biodrowe, kolana oraz stopy.

Skutki wad postawy, które dziecko nabyło w dzieciństwie ujawniają się najczęściej dopiero
w dojrzałym wieku zwyrodnieniami kręgosłupa i stawów, nieprawidłowościami
w funkcjonowaniu narządów wewnętrznych oraz bólami kończyn. Nabyte przez dzieci wady postawy, które zmieniają statykę kręgosłupa skutkują na całe życie.

Z uwagi na fakt, iż aktualnie w Polsce nie ma przepisów określających ciężar tornistrów, przyjmuje się według badań Centralnego Instytutu Ochrony Pracy –Państwowego Instytutu Badawczego (CIOP-PIB), że ciężar tornistra szkolnego nie powinien przekraczać 10-15% masy ciała ucznia.

I edycja Ogólnopolskiego Dnia Tornistra odbyła się w ramach podpisanej
17 stycznia 2018 r. deklaracji między Głównym Inspektorem Sanitarnym a Ministrem Edukacji Narodowej o wzajemnej współpracy na rzecz rozwoju edukacji zdrowotnej
w środowisku szkolnym.

W programie organizowanego Ogólnopolskiego Dnia Tornistra oraz akcji „Październik Miesiącem Ważenia Tornistrów” przez cały miesiąc pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (pionu higieny dzieci i młodzieży) w wybranych szkołach podstawowych na terenie całego województwa mazowieckiego oceniali wagę tornistrów szkolnych.

Z terenu naszej działalności oceną obciążenia uczniów ciężarem tornistrów objęto dwie szkoły podstawowe (1 ze środowiska miejskiego i 1 wiejskiego).

Badania przeprowadzono ogółem wśród 575 uczniów (65,1% ogółu uczniów w badanych szkołach) w dwóch klasach z każdego rocznika w 30 oddziałach, co stanowi 69,7% oddziałów klasowych w badanych szkołach.

Pomiarów dokonywano w gabinecie profilaktyki i pomocy przedlekarskiej. Do oceny niezbędne były dwa pomiary, jeden to pomiar ciężaru ciała ucznia, drugi pomiar jego spakowanego tornistra/plecaka. Następnie wyniki pomiarów porównano z normami: niską tj. 10% oraz wysoką 15% .

Optymalną, tj.10% normę obciążenia ciężaru ciała wagą tornistra uzyskało 329 uczniów, costanowiło 57,8%,170 uczniów uzyskało normę wysoką do 15% wagi ciała, co stanowi
29,5 %. Zbyt ciężkie tornistry (powyżej 15% masy ciała) stwierdzono u 76 uczniów, co stanowi 13,3% badanych.

Najcięższy tornister wynosił 23,5% masy ciała ucznia i należał do chłopca z klasy piątej.

W trakcie realizowanych pomiarów prowadzono rozmowy z uczniami oraz obecnymi nauczycielami na temat profilaktyki wad postawy w tym zbyt ciężkich tornistrów, możliwości pozostawiania w placówce przyborów szkolnych oraz przynoszenia do szkoły zbędnych rzeczy.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach
i placówkach (Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz. 69 ze zm.) szkoła powinna umożliwić uczniom pozostawienie części własnych podręczników i przyborów szkolnych w placówce.

Podczas prowadzonej oceny brano również pod uwagę ten aspekt. Szkoły, w których przeprowadzono ocenę zapewniły uczniom możliwość pozostawiania części podręczników
i przyborów szkolnych – uczniowie mieli do dyspozycji wydzielone miejsca
w salach zajęć lub indywidualne szafki.

Trzeba podkreślić, iż mimo stwarzania przez placówki możliwości pozostawiania części

podręczników i przyborów szkolnych, uczniowie nadal noszą zbyt ciężkie plecaki. W głównej

mierze wynika to z konieczności zabierania książek do domu, aby przygotować się do następnego dnia nauki szkolnej.

 

Zalecenia Głównego Inspektora Sanitarnego dotyczące właściwego wyboru tornistra/plecaka szkolnego.

Zgodnie z zaleceniami tornister:

  • nie powinien ważyć więcej niż 10–15% masy ciała ucznia;
  • powinien posiadać usztywnioną ściankę przylegającą do pleców;
  • jego ciężar powinien być rozłożony równomiernie;
  • cięższe rzeczy powinny być umieszczone na dnie, a lżejsze wyżej;
  • powinien mieć równe, szerokie szelki;
  • tornister należy nosić na obu ramionach i ważne jest, aby: długość szelek umożliwiała swobodne wkładanie i zdejmowanie, jednocześnie zapewniając jak najlepsze przyleganie tornistra do pleców; dodatkowe zapięcie spinało szelki z przodu klatki piersiowej.

Na przekroczenie dopuszczalnej wagi tornistrów lub plecaków mają wpływ przede wszystkim:

  • obciążenie podręcznikami i zeszytami z przedmiotów, które nie były ujęte
    w programie nauczania w danym dniu;
  • noszenie dodatkowych słowników i książek;
  • noszenie rzeczy niezwiązanych bezpośrednio z programem nauczania, takich jak: pamiętniki, albumy, zabawki, butelki z napojami, tablety;
  • nieodpowiedni materiał, z jakiego został wykonany tornister lub plecak (waga pustego tornistra waha się od 0,5 do 2 kg);
  • niewystarczający nadzór rodziców i opiekunów oraz nauczycieli nad zawartością tornistrów;
  • trudności w pozostawianiu części podręczników i przyborów na terenie szkoły

Wróć